encyklopedia broni
PAŃSTWA (1939-1945):
» Francja
» Japonia
» Niemcy
» Polska
» Stany Zjednoczone
» Wielka Brytania
» Włochy
» Związek Radziecki
» inne kraje

RODZAJE BRONI I UZBROJENIA:
» broń strzelecka
» artyleria
» wozy bojowe
» samoloty
» okręty
» inne uzbrojenie

ARTYKUŁY I UZUPEŁNIENIA:
» teksty o II wojnie światowej
» muzea, skanseny, pomniki
» galeria zdjęć broni i uzbrojenia

MENU - NAWIGACJA:
» strona główna


Strony: I wojna światowa, kalendarz, katalog monet, portal prywatny, seriale telewizyjne, web 2.0.




Porada: Przy wyższych rozdzielczościach ekranu zastosuj skrót klawiszowy "Ctrl" + "+" (Ctrl i plus) aby powiększyć wyświetlaną stronę. "Ctrl" + "-" (Ctrl i minus) pomniejsza. Aby przywrócić domyślne parametry wyświetlania zastosuj skrót "Ctrl" + "0" (Ctrl i zero).

Ikona

WYCIŚLAK J.L., ZADWÓRZE-DYTIATYN: GLOSA

 

II wojna światowa 1939-1945, teksty, artykuły i uzupełnienia

Jan Lucjan Wyciślak: Zadwórze-Dytiatyn - glosa

Glosa do wspomnienia bitewnego Zadwórze Dytiatyn „Polskie Termopile”.

Współdowodzący 4 baterią Franciszek Wątroba to urodzony 11 II 1899 r. w podrzeszowskiej Świlczy uczeń II Gimnazjum im St. Solińskiego, a obecnie płk. Leopolda Lisa Kuli w Rzeszowie. Od 1913 r. rozpoczął studia na wydziale prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Niestety nie został prawnikiem jak życzyła sobie niezbyt zamożna jego rodzina gdyż studia przerwał mu werbunek do wojska austriackiego w okresie I wojny światowej.Na licznych frontach tej wojny jako żołnierzem armii austro-węgierskiej, został odznaczony krzyżem cesarza Karola. W wojnie polsko-bolszewickiej został przydzielony do 4 baterii 1 Pułku Artylerii Górskiej. Niemal w przededniu swojej ostatniej bitwy został 13 września 1920 awansowany do stopnia porucznika. Po swojej bohaterskiej śmierci w tamtej bitwie wraz ze wszystkimi tam poległymi został pochowany na dytiatynskim cmentarzu.

Współcześnie prawie nie pamięta się w jego rodzinnym mieście o jego bohaterstwie. Jego imię widnieje jedynie pośród imion licznych uczniów II Liceum poległych w I wojnie światowej z podaniem miejsca śmierci 16 wrzesień 1920 Chochoniów. I z podobnym błędem na tablicy kościoła garnizonowego w Rzeszowie gdzie dano mu na imię Władysław Wątroba.

Przypuszczalna historia obrazów bitwa Jerzego Kossaka pod Dytiatynem.

Pierwszy z nich powstał w roku 1929 jako tryptyk kupiony przez wojskowość został ofiarowany do Stryja gdzie wisiał w klubie oficerskim do września 1939 . Drugi namalowany na prośbę kombatantów 1 PAG w roku 1931 był w rękach prywatnych. Z obu wykonywano oleodruki które były rozprzedawane w kraju do czasu wojny w 1939 r. po czym zaginęły bez wieścił , w domyśle zniszczone przez Armię Czerwoną zajmującą polskie tereny wschodnie.

Czy rzeczywiście zniszczone? - przyglądnijmy się jednak pewnej hipotezie na tle historycznych faktów:

Koszary w Stryju gdzie wisiał pierwszy tryptyk bitewny Jerzego Kossaka opuszczone zostały przez 1 Pułk Artylerii Motorowej w sierpniu 1939.W koszarach został gospodarczy Oddział Zbierania Rezerw w ilości ok. 400 żołnierzy. Wymaszerował on na front pod Radymno 8 września 1939r. Gdy główne oddziały 1 Pułku cofały się wraz z 10 Brygadą Kawalerii wokół Lwowa tocząc tam bitwę pod podlwowską wsią Zboiska, to historia OZR wykazuje, że powrócił on do koszar w Stryju, gdzie 17 września zastała go wiadomość o wkroczeniu na terytorium Polski Armii Czerwonej. Oddział ewakuował koszary i najpewniej obraz znalazł się wtedy w pułkowych taborach. Po połączeniu z resztą pułku tabory wyjechały na Węgry. 19 września 1939 Węgrzy internowali polskie oddziały przejmując dobytek. W czasie wojny majątki wojenne z Węgier przejęte przez formacje SS wraz z majątkami węgierskich Żydów były wywożone do Szwajcarii w słynnym „złotym pociągu” zdobytym na terenie Bawarii przez 8 Armię Amerykańską. Powstała w tym celu rozbójnicza grupa żołnierzy tej armii odbiła z rąk oficjalnego konwoju armii pociąg zagarniając jego zawartość i wywożąc ją prywatnie do USA. Obecnie lobby węgierskich Żydów znające tą historię i zawartość pociągu procesuje się z Rządem USA od odszkodowanie lub zwrot majątku. Pierwsze odszkodowania z tego tytułu są już wypłacane i być może to jest droga do odzyskania tego obrazu polskiej chwały bitewnej w dobie obecnej.

Obecnie poszukuję informacji kto w rękach prywatnych posiada któryś z namalowanych przed wojną oleodruków. Informacja może pomóc w odtworzeniu kopii tryptyku.

Jan Lucjan Wyciślak

Edycja

Wyciślak Jan Lucjan - tekst autorski

Przypisy





GALERIA MINIATUR
Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Poranek 16 września 1920 r. (1929) 1.

Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Poranek 16 września 1920 r. (1929)



Reprodukcja z albumu Malarstwo Jerzego Kossaka - via autor artykułu.
- zobacz w powiększeniu i komentuj w galerii (1) -
Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Atak jazdy bolszewickiej na 4 baterię 1 pułku artylerii górskiej (1929) 2.

Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Atak jazdy bolszewickiej na 4 baterię 1 pułku artylerii górskiej (1929)



Reprodukcja z albumu Malarstwo Jerzego Kossaka - via autor artykułu.
- zobacz w powiększeniu i komentuj w galerii (2) -
Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Atak jazdy bolszewickiej na 4 baterię 1 pułku artylerii górskiej (1929) 3.

Tryptyk Bitwy pod Dytiatynem: Atak jazdy bolszewickiej na 4 baterię 1 pułku artylerii górskiej (1929)



Reprodukcja z albumu Malarstwo Jerzego Kossaka - via autor artykułu.
- zobacz w powiększeniu i komentuj w galerii (3) -
Sztandar 1 PAMot 4.

Sztandar 1 PAMot



Brak informacji o autorze i źródle pochodzenia. Via autor artykułu.
- zobacz w powiększeniu i komentuj w galerii (4) -
Odznaka pułkowa 1 PAMot 5.

Odznaka pułkowa 1 PAMot



Brak informacji o autorze i źródle pochodzenia. Via autor artykułu.
- zobacz w powiększeniu i komentuj w galerii (5) -

© 1998-2018, Jurek
Strona może używać informacji przechowywanych w pikach cookies w celach identyfikacji sesji użytkownika, analizy statystycznej oraz przechowywania informacji o logowaniu i korzystaniu z zastrzeżonych zasobów. Pliki cookies mogą stosować zewnętrzne systemy rekamowe zamieszczone na stronie. Rodzaj informacji przechowywanych w tych plikach możliwy jest do analizy przez ich podgląd w przeglądarce internetowej. Jeżeli zasady funkcjonowania pików tego typu może narazić Twoją prywatność możesz wyłączyć zapisywanie tych plików na dysku w ustawieniach przeglądarki, użyć dodatkowych programów i skryptów blokujących te pliki lub zrezygnować z korzystania z tego serwisu. Sposób podglądu, edycji i usuwania cookies zależny jest od rodzaju przeglądarki - zapoznaj się z funkcjonowaniem tych opcji lub poproś o pomoc twórcę programu.